‘Laat rijke ouderen zelf hun verzorging betalen’

De negen grotere politieke partijen willen allemaal het beste voor hun oudere kiezers op na de verkiezingen. Maar hoe hou je de ouderenzorg betaalbaar?

De negen thans zittende, grotere politieke partijen willen allemaal het beste voor hun oudere kiezers: zo lang mogelijk thuis wonen, meer keuzevrijheid, samenhangende zorg dicht bij huis met veel wijkverpleegkundigen, een betere positie van mantelzorgers, een fraudevrij en flexibel persoonsgebonden budget en een betere kwaliteit van verpleeghuiszorg. Maar hoe hou je de ouderenzorg ook betaalbaar?

Aanvullingen

Naast genoemde punten hebben sommige partijen nog aanvullende zaken Zo zetten de VVD en de CU zich in voor het scheiden van wonen en zorg. Zo kun je, aldus de VVD-plannen, huur betalen voor jouw woning in een zorgcentrum en zelf kiezen wie de zorg levert. De CU pleit ervoor om bij dat scheiden de zorg voor een groot deel uit de Zorgverzekeringswet te betalen. Na de verkiezingen sluit de VVD graag een bestuurlijk akkoord met aanbieders en betalers van ouderenzorg.

Ontbrekende thema’s

Ondanks de vele, vaak warme, woorden die de partijen besteden aan ouderenzorg, ontbreken volgens mij in alle programma’s twee thema’s: 1. De betaalbaarheid van de ouderenzorg en 2. De overbodigheid van de Wet langdurige zorg.

Betaalbaarheid

In 2012 bedroeg, aldus het CBS, het gemiddelde belastbaar inkomen van een 65-plusser 20.300 euro. Het gemiddelde vermogen van een 65-plusser bedroeg in dat jaar 107.000 euro. Een derde van hen had een eigen vermogen van 250.000 euro of hoger. Welnu, geen van de politieke partijen maakt een onderscheid tussen arme (alleen AOW) en rijkere ouderen.

Babyboomers

Nu zoveel babyboomers ouder dan 70 jaar worden, valt er voor een duurzame groei van de ouderenzorg volgens mij niet aan te ontkomen dat rijkere ouderen hun eigen verzorgingskosten betalen. Dan kunnen arme ouderen zonder eigen bijdragen te betalen, ook beschikken over zorg.

Lange termijn

Dat kan niet binnen vier jaar gebeuren. Want veel rijke ouderen hebben zich daarop niet voorbereid. Zij dachten dat de overheid van de wieg tot het graf voor hen zou zorgen. Ik trek daarom voor deze verandering acht tot twaalf jaar uit. Ik stel voor dat 65-plussers met een pensioen plus AOW van 55.000 euro of meer per jaar op termijn zelf hun verzorging en verblijf in een zorgcentrum betalen.

Eigen vermogen

Hun (para-)medische en farmaceutische zorg komt voor rekening van de Zorgverzekeringswet. Ik kom op dat bedrag omdat dit ongeveer het pensioen plus het AOW is van een hoogleraar die veertig jaar in overheidsdienst heeft gewerkt. Verder worden rijke ouderen geacht eerst hun eigen vermogen aan te wenden voor zover dat boven de grens van 150.000 euro uitkomt. Dat is aanmerkelijk gunstiger dan in Engeland waar een grens geldt van ongeveer 50.000 pond.

Opheffen Wlz

In de meeste Europese landen bestaan één wet voor de zorg en één voor de maatschappelijke dienstverlening. In Nederland zijn er drie: de Zorgverzekeringswet, de Wet maatschappelijke ondersteuning en de Wet langdurige zorg. Dat is er een te veel. Dit leidt tot overbodige bureaucratie en moeizame overgangen tussen die wetten. Ik ben erop tegen de Wlz nu al af te schaffen; dat leidt tot onrust. Het is beter te kiezen voor een geleidelijke overheveling van de Wlz: sommige zorgvormen kunnen naar de Zorgverzekeringswet en andere naar de Wmo. Dat is anders dan het debat van enkele jaren geleden waarin het ging om de Wlz ofwel op te laten gaan in de Wmo ofwel in de Zorgverzekeringswet.

Kleine stappen

In de komende regeerperiode zie ik kansen voor drie kleine stappen. De eerste kans betreft de palliatieve zorg. De betaling ervan gebeurt nu uit de drie wetten; betaal die zorg voortaan uit de Zorgverzekeringswet. Dat vermindert volgens mij veel administratief gedoe bij het sterven.

Gehandicaptenzorg

De tweede kans betreft het experimenteel betalen van alle gehandicaptenzorg uit de Wmo (en niet meer uit de Wet langdurige zorg). Gemeenten zouden zich als voorhoederegio moeten kunnen aanmelden; zij kunnen hiermee ervaring op gaan doen. Later kan dan verdere implementatie van geslaagde of aangepaste betaalvormen plaatsvinden.
De derde kans, die ik hierboven al heb genoemd, is de betaling uit de Zorgverzekeringswet van (para-)medische zorg en medicatie voor bewoners in zorgcentra.

Lange adem

Zowel het zelf betalen van verzorging door rijke ouderen als het afschaffen van de Wet langdurige zorg is een kwestie van lange adem. Laten politieke partijen proberen in de komende vier jaar een paar stappen in de goede richting te zetten. Dat voorkomt dat Nederland over acht jaar net als in 2015 in overhaast tempo een aantal nieuwe wetten tegelijk moet invoeren.

Dit is (in iets gewijzigde vorm) de vijfde aflevering van een serie in Zorgvisie over verkiezingsprogramma’s van de grotere, thans zittende politieke partijen. Eerdere columns gingen over overeenkomsten tussen de programma’sconcurrentie tussen zorgverzekeraarshet eigen risico in de Zorgverzekeringswet en specialisten in loondienst.

 

Eén reactie op “‘Laat rijke ouderen zelf hun verzorging betalen’”

  1. Geachte heer Schrijvers, ergens kan ik mij vinden in uw betoog om rijke ouderen zelf voor hun ouderenzorg te laten betalen. Het zou wel zo ‘eerlijk’ zijn. Anderzijds…als ik jarenlang hard heb gewerkt om vermogensopbouw te creëren. Waarom zou ik daar dan minder van mogen genieten, cq een deel moeten weggeven?

    Beantwoorden

Geef een reactie

XHTML: U kunt de volgende tags gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>