De eerste lijn is krom; al zestig jaar

In 2018 komt extra zorggeld beschikbaar. Een goede mogelijkheid om de samenwerking tussen wijkverpleging, huisartsen en maatschappelijk werk te verbeteren.

In 1956 vond Frans Huijgen de huisarts opnieuw uit. Deze pionier en zijn geestverwanten streefden samenwerking na van de huisarts, de wijkverpleegkundige en de maatschappelijk werker. Zij noemden deze groep het hometeam. Het hometeam kwam echter niet goed van de grond. Samenwerking in de eerste lijn was krom en bleef krom. In 2018 komt extra geld beschikbaar voor wijkverpleging. Dat biedt een mogelijkheid om de eerste lijn recht te trekken en de hometeams van drie disciplines overal van de grond te krijgen.

Samenwerken

Frans Huijgen vond ruim zestig jaar geleden de huisarts opnieuw uit in een artikel in Medisch Contact. Hij wilde dat huisartsen, wijkverpleegkundigen en maatschappelijk werkers zouden gaan samenwerken in hometeams. Vanaf de jaren zestig van de vorige eeuw kwamen op basis van dit concept tal van gezondheidscentra van de grond. Vooral in nieuwe wijken en nieuwe steden.

Weinig succes

Toch lukte het alleen in Almere en Lelystad om hometeams van de grond te krijgen, inclusief de wijkverpleegkundige. Deze was meestal gedetacheerd vanuit het kruiswerk en later vanuit de thuiszorgorganisatie. Elders bungelden wijkverpleegkundigen er maar een beetje bij. Zij deden wel goed mee, maar werden in de afgelopen decennia regelmatig wegbezuinigd.

Almere

Het hometeam kwam dus niet goed van de grond. Alleen in Almere verwierven de gezondheidscentra ook de status van Kruisorganisatie. Binnen de tegenwoordige Zorggroep Almere werken wijkverpleegkundigen goed samen met de huisartsen: beide bedienen dezelfde populatie. De eerste lijn elders was krom en bleef (grotendeels) krom.

Grote kans

In 2018 komt extra geld beschikbaar voor de wijkverpleging. Dat biedt mogelijkheden om de eerste lijn recht te trekken en de hometeams van drie disciplines overal van de grond te krijgen. Voor twee daarvan lukt dat nu al aardig. Sociaal werkers van de wijkteams en huisartsen vinden elkaar al in tal van wijken. Ik schreef hierover elders op deze website al een bericht.

Wijkverpleegkundigen

Maar wijkverpleegkundigen vormen nog steeds een aparte groep. Zij worden betaald door de zorgverzekeraar en niet via gezondheidscentra of zorggroepen van huisartsen. Ze horen niet in het wijkteam, ook al indiceren zij voor eerstelijns verblijf, voor geriatrische revalidatie en voor de Wet Langdurige Zorg. Ze werken zelden wijkgericht en voor dezelfde populatie als huisartsen en de wijkteams. Ook al doet hun naam wijkverpleegkundigen anders vermoeden.

Experimenteren

Onze samenleving verlangt terug naar de traditionele wijkverpleegkundige met een eigen wijk, nauw samenwerkend met de huisartsen in de wijk en de sociale wijkteams. Pioniers uit de jaren zestig bedachten hiervoor de term hometeam. Laten wij nu er meer geld beschikbaar komt voor wijkverpleging die teams van de grond gaan tillen. Kom op, zorgverzekeraars, ga eens experimenteren door wijkverpleegkundigen te financieren via gezondheidscentra, zorggroepen of sociale wijkteams.

Congres

Op vrijdag 29 september vindt in de Jaarbeurs Utrecht een congres plaats over samenwerking van het sociale- en het medische domein. In workshops komen voorbeelden aan de orde van wijkverpleegkundigen in Rotterdam en Lelystad die wel goed samenwerken met huisartsen en sociaal werkers. Wil jij de eerste lijn recht trekken? Wil jij jouw ervaringen toetsen aan die van collega’s? Klik dan hier en meld je aan.

Eén reactie op “De eerste lijn is krom; al zestig jaar”

  1. Frans Smits

    Je verlangen naar de oude wijkverpleegkundige (WV) als zelfstandige verpleegkundige professional in de wijk deel ik helemaal! Met het toenemende aantal kwetsbare ouderen krijgt een nauwe samenwerking van de huisarts met de care (wijkverpleegkundige) en het sociale domein (maatschappelijk werk; wijkteam) steeds meer gewicht. Dit speelt des te meer in achterstandswijken met veel niet-westerse ouderen! Al die (kleine) elkaar beconcurrerende thuiszorgorganisaties en de ergerlijke bureaucratie helpen ook niet.
    Gelukkig is er nu een trend dat zorggroepen overeenkomsten sluiten met 1 a 2 preferente thuiszorg aanbieders en er weer sprake is van een revival van het hometeam (nu vaak Multidisciplinair Overleg, MDO, genoemd, waarin de Specialist Ouderen vaak aansluit). Ten onrechte wordt hier trouwens gesteld dat de wv indiceert voor eerstelijns verblijf, voor geriatrische revalidatie en voor de Wet Langdurige Zorg.
    Kortom: De wijkverpleegkundige weer terug als zelfstandige verpleegkundige professional, herstel van de as huisarts-wv-amw en minder onnodige bureaucratie in de zorg!

    Beantwoorden

Geef een reactie

XHTML: U kunt de volgende tags gebruiken: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>